Ankara Sanayi Odası‘nın (ASO), “Kayıp Potansiyel: Türkiye‘de NEET Gençlerin Profili, NEET’e Yol Açan Nedenler ve Tahlil Yolları” başlıklı kapsamlı araştırma raporu yayımlandı. Türkiye‘de her dört gençten birinin ne eğitimde ne istihdamda (NEET) olduğuna dikkat çekilen raporda, bu duruma yol açan nedenler ve tahlil yolları çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alınarak somut tahlil teklifleri sunuldu. NEET gençlerin gerçek siyasetler ve güçlü uyum ile üretime ve istihdama kazandırılabileceğini belirten ASO Başkanı Seyit Ardıç, “Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerimizi iktisada kazandırmak geleceğimiz için en stratejik yatırımların başında gelmektedir” dedi.
Ankara Sanayi Odası (ASO), sanayi, üretim, istihdam, eğitim ve teknolojik dönüşüm alanlarında Türkiye‘nin yapısal problemlerini data temelli tahlillerle ele alan ve tahlil teklifleri sunan araştırma raporlarına bir yenisini daha ekledi. İş gücü piyasasının yapısal meselelerini ve gençlerin üretim süreçlerine iştirakini çok boyutlu bir bakış açısıyla pahalandıran ASO, hazırladığı “Kayıp Potansiyel: Türkiye‘de NEET Gençlerin Profili, NEET’e Yol Açan Nedenler ve Tahlil Yolları” başlıklı kapsamlı araştırma raporuyla; tüm paydaşlara yönelik somut siyaset teklifleri sundu.
ASO tarafından hazırlanan raporda; gençlerin üretim süreçlerine kazandırılmasının toplumsal bir gerekliliğin yanında Türkiye‘nin sürdürülebilir kalkınması, üretim gücü, verimlilik kapasitesi ve rekabetçiliği açısından stratejik bir mecburilik olduğu vurgulandı.
Dört gençten biri “NEET”
Raporda Türkiye‘nin, OECD ülkeleri ortasında en yüksek NEET oranına sahip ülkelerden biri olduğuna dikkat çekildi. 15-29 yaş kümesindeki gençlerin yüzde 25,9’u ne eğitimde ne istihdamda yer alırken, bayanlarda bu oran yüzde 36,5 düzeyine ulaşıyor. Türkiye‘nin NEET oranı, OECD ortalamasının yaklaşık iki katı düzeyinde bulunuyor.
Araştırmada, NEET meselesinin sırf genç işsizliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekilerek; eğitim sistemi, iş gücü piyasası ve toplumsal siyaset ortasındaki yapısal uyumsuzlukların bir sonucu olduğu tabir edildi. Raporda, gençlerin üretim süreçlerinden uzak kalmasının; ekonomik büyümeden toplumsal refaha, verimlilikten beşeri sermaye kapasitesine kadar geniş bir alanı direkt etkilediği belirtildi.
“Diplomalı fakat mesleksiz” riskine dikkat çekildi
Çalışmada, Türkiye‘de NEET oranlarının yüksekliği, kişisel tercihlerden çok; marifet temelli olmayan, iş gücü piyasasıyla zayıf bağlara sahip ve uygulamalı eğitimi gereğince içermeyen bir eğitim sisteminin sistemik sonucu olarak da ortaya çıktığı vurgulandı. “Diplomalı lakin mesleksiz” bir gençlik riskine dikkat çekilen raporda, eğitim-istihdam bağının güçlendirilmesinin kritik ehemmiyette olduğu söz edildi.
Raporda ayrıyeten, Ankara Sanayi Odası’nın üyeleri ortasında yapılan istihdam anketine nazaran işletmelerin yüzde 48’inin “yetkin ve yetişmiş işçi bulamama” sıkıntısını birinci sıraya koyduğu belirtilirken; Türkiye‘de tıpkı anda hem yüksek genç işsizliği hem de nitelikli işçi açığı yaşandığına dikkat çekildi. Bu durumun, iş gücü piyasasında maharet uyumsuzluğu bulunduğunu ortaya koyduğu kaydedildi.
Araştırmada; bilhassa imalat sanayiinin gereksinim duyduğu CNC operatörü, kaynakçı, bakım-onarım uzmanı ve endüstriyel otomasyon teknisyeni üzere alanlarda orta eleman muhtaçlığının arttığı; buna rağmen gençlerin daha çok masa başı işlere yöneldiği söz edildi. Mesleksel eğitim kurslarının yaygınlaştırılması ve gençlerin üretim odaklı alanlara yönlendirilmesinin ehemmiyetine dikkat çekildi.
Kadınlardaki yüksek NEET oranı yapısal problemlere işaret ediyor
Raporda, bayanların NEET oranının erkeklerin iki katından fazla olmasının; bakım iktisadı, toplumsal rol dağılımı ve bayanların iş gücü piyasasına erişimde karşılaştığı yapısal meselelerle direkt bağlı olduğu söz edildi. Bayanların ekonomik hayata daha güçlü iştiraki için bakım hizmetleri, esnek çalışma modelleri ve gayeli dayanak programlarının ehemmiyetine dikkat çekildi.
Raporda ayrıyeten; süreksiz müdafaa altındaki mülteci gençler ve engelli gençlerin, mevcut sistem içinde büyük ölçüde görünmez kalan kırılgan kümeler ortasında yer aldığı belirtilerek, siyaset araçlarının bu kümeleri da kapsayacak halde tekrar yapılandırılması gerektiği vurgulandı.
Büyük bir ekonomik potansiyel üretime kazandırılabilir
Araştırmada, Türkiye‘nin NEET sorununun yıllık ekonomik maliyetinin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’nın yüzde 2,8 ila yüzde 3,5’i ortasında olduğu varsayım edilirken, bunun yaklaşık 38 milyar ila 47,5 milyar dolarlık ekonomik büyüklüğe karşılık geldiği kaydedildi. Uygulanacak tesirli siyasetlerle Türkiye‘nin her yıl savunma bütçesi büyüklüğünde ek bir ekonomik potansiyeli üretime kazandırabileceği vurgulandı.
Raporda yer verilen “odaklı senaryo” tahlile nazaran ise; tesirli siyaset uygulamalarıyla 2025 yılında 4,7 milyon düzeyinde olan 15-29 yaş NEET sayısının 2030 yılı prestijiyle 3,2 milyon düzeyine kadar düşürülebileceği, bu sayede yaklaşık 18 milyar dolarlık ekonomik kazanım sağlanabileceği söz edildi.
Çözüm için beş temel siyaset önerisi
ASO’nun araştırmasında; Almanya’nın ikili eğitim sistemi, İtalya’nın uyum modeli ve Güney Kore’nin psikososyal dayanak yaklaşımı ayrıntılı biçimde incelenirken, Türkiye için uygulanabilir siyaset teklifleri geliştirildi. Eğitim ile üretim ortasındaki bağın güçlendirilmesi, gençlerin iş gücü piyasasına geçiş sürecinin desteklenmesi ve mesleksel yönlendirme düzeneklerinin yaygınlaştırılması gerektiği tabir edildi.
Raporda tahlil için beş temel siyaset önceliği öne çıktı. Bunlar; gayeye hassas siyaset tasarımı, güçlü kurumsal eşgüdüm, sonuç odaklı izleme kapasitesi, bayan NEET’lere yönelik bakım ve esnek çalışma takviyesi ile Ankara’nın pilot uygulama merkezi olarak kıymetlendirilmesi formunda sıralandı. Raporda; sahip olduğu sanayi altyapısı, üniversite ekosistemi, kurumsal kapasitesi, data üretim gücü ve genç nüfus profiliyle Ankara’nın, NEET siyasetlerinin uygulanabilirliğini test edebilecek kıymetli bir model kent potansiyeli taşıdığı vurgulandı. Başarılı uygulamaların yerelden ulusal ölçeğe taşınabileceği tabir edildi.
Raporda ayrıyeten; İŞKUR, MEB, YÖK, lokal idareler, sanayi odaları ve sivil toplum kuruluşlarının birebir yönetişim yeri içinde çalışacağı “Ulusal NEET Uyum Kurulu” oluşturulması önerildi. Büyükşehirlerde meslek danışmanlığı, psikososyal dayanak, mesleksel yönlendirme ve patron eşleştirmesi sunacak “NEET Takviye Merkezleri” kurulmasının da tahlil sürecine kıymetli katkı sağlayacağı belirtildi.
Ardıç: “Kayıp bir jenerasyon değil, büyük bir potansiyel olarak görüyoruz”
ASO Başkanı Seyit Ardıç, rapora ait yaptığı değerlendirmede, genç nüfusun Türkiye’nin en büyük kalkınma potansiyelini oluşturduğunu belirterek şu sözleri kullandı:
“Bugün Türkiye’de her dört gencimizden biri ne eğitimde ne istihdamda yer alıyor. Bayanlarda ise bu oran çok daha yüksek düzeylere çıkıyor. Biz bu tabloya sırf bir istihdam sorunu olarak bakmıyoruz. Bu husus; Türkiye’nin üretim gücü, verimlilik kapasitesi ve gelecekteki rekabet gücü açısından stratejik bir başlıktır. Biz üretim süreçlerinin dışında kalan gençlerimizi kayıp bir nesil olarak değil, gerçek siyasetlerle yine kazanılabilecek büyük bir potansiyel olarak görüyoruz.”
ASO’nun raporunda eğitim sistemi ile iş gücü piyasası ortasındaki uyumsuzluğa dikkat çekildiğini söz eden Lider Ardıç, “Bugün endüstrimiz nitelikli işçi ararken, çok sayıda gencimiz iş gücü piyasasının dışında kalıyor. Bu durum bize temel sorunun sırf işsizlik değil, marifet uyumsuzluğu olduğunu gösteriyor. Bilhassa uygulamalı eğitim modellerinin güçlendirilmesi, mesleksel eğitimin geliştirilmesi ve gençlerin üretim süreçleriyle daha erken buluşması büyük kıymet taşıyor” dedi.
Raporda bayanların iş gücüne iştirakini destekleyecek bakım hizmetleri, esnek çalışma modelleri, NEET takviye merkezleri ve güçlü kurumsal uyum üzere somut siyaset tekliflerine de yer verdiklerine işaret eden Lider Ardıç, “Doğru siyasetler, güçlü uyum ve sonuç odaklı uygulamalarla gençlerimizi üretime, istihdama ve ekonomik hayata çok daha güçlü biçimde kazandırabileceğimize inanıyoruz. Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerimizi iktisada kazandırmak, geleceğimiz için yapılacak en stratejik yatırımların başında gelmektedir. Raporumuzun; siyaset yapıcılar, eğitim kurumları ve özel dal için yol gösterici bir kaynak olacağına inanıyorum” sözlerini kullandı.
“Sorunları tespit etmenin yanında tahlil teklifleri de sunuyoruz”
Ankara Sanayi Odası olarak sadece sıkıntıları tespit eden değil, tahlil teklifleri geliştiren bir yaklaşım benimsediklerini tabir eden Lider Ardıç, şöyle devam etti:
“İş gücü piyasalarının işleyişini ve problemlerini daha faal bir perspektifle ele alıyor, hazırladığımız araştırma raporlarıyla siyaset yapıcılara istikamet gösterici tahliller sunuyoruz. Bu çalışmalarda temel yaklaşımımız, sıkıntıları tespit etmenin yanında somut ve uygulanabilir siyaset teklifleri de ortaya koymaktır.” – ANKARA
Kaynak: Haberler.com
